<$BlogRSDUrl$>

zaterdag, april 23, 2005

Verslag 

Respectloos, inhumaan en onbehoorlijk: het asielbeleid in Nederland

Op donderdag 21 april 2005 organiseerde het Kenniscentrum van de PvdA een debat over de ‘Toekomst van het Asielbeleid’ in Den Bosch. Onder leiding van Roos Vermeij spraken deskundigen, politici en het publiek over schrijnende gevallen, de behandeling van uitgeprocedeerde asielzoekers en de huidige regels voor toelating van vluchtelingen.

PvdA Tweede-Kamerlid Klaas de Vries schetste zowel de emotionele als juridisch problemen die in de jaren '80 en '90 ontstonden. Nederland was destijds niet toegerust op de grote toevlucht van asielzoekers en er moest dus iets gebeuren. De Vluchtelingenwet van toenmalig staatssecretaris Job Cohen betekende kortere procedures en een kleinere instroom. Nog steeds kan deze wet rekenen op brede steun van het parlement en onder de bevolking. Een groot aantal mensen is al langer dan vijf jaar in Nederland en valt hiermee onder de oude regeling: bekend als de 26000 – overigens een fictief getal. Velen van hen zijn nog steeds verwikkeld juridische procedures. 500 van hen verblijven zelfs langer dan 10 jaar in ons land en leven dus al die jaren in grote onzekerheid. Zo'n 10.000 aanvragen zijn inmiddels bekeken door Minister Verdonk. 40% heeft alsnog een status gekregen, 35% is met onbekende bestemming vertrokken. Slechts een zeer klein percentage van de afgewezen asielzoekers wordt daadwerkelijk het land uitgezet.

De wijze waarop met asielzoekers wordt omgegaan is een grote zorg voor Klaas de Vries: 'Ik schaam me voor het totale gebrek aan respect, de onbehoorlijke afhandeling van aanvragen en het inhumane beleid van deze regering, waar deze mensen mee worden geconfronteerd. Kinderen spelen geen enkele rol, net zo min als zieken. Artsen en verpleegkundigen worden geconfronteerd met patiënten die het land uit moeten en kinderen verschijnen zonder bericht, van de een op andere dag, niet meer op school. Terwijl minister Verdonk landen bestempelt als veilig, worden dezelfde landen door de minister van Buitenlandse Zaken, 'brandhaarden en onveilig' genoemd. Neem de situatie van Tsjetsjenen in Rusland. Terwijl minister Bot in een afschuwelijk rapport van honderden pagina’s spreekt over de gruwelijke mensenrechtensituatie aldaar, verklaart Verdonk op onnavolgbare wijze dat ze nog 5 dorpjes in Rusland gevonden heeft, waar het nog relatief rustig is en Tsjetsjenen veilig zouden zijn.'

Eduard Nazarski (directeur Vluchtelingenwerk) verklaarde soms moedeloos te worden van het gebrek aan aandacht voor schrijnende situaties. 'Wij proberen asielzoekers een gezicht te geven; zo steunen we bijvoorbeeld een filmproject als ‘26.000 gezichten’ waarin de verhalen van asielzoekers worden gedocumenteerd. De strategie van minister Verdonk is er juist op gericht om zo min mogelijk aandacht te besteden aan individuele gevallen, terwijl de mensen die nu alsnog een status krijgen toch eigenlijk recht hebben op een schadevergoeding van de overheid! Omdat de coalitiepartijen de gelederen angstvallig maar eensgezind gesloten houden, moeten we gewoon erkennen dat het lijkt of we bezig zijn met een ‘Mission Impossible’.'


Anton van Kalmthout (hoogleraar vreemdelingenrecht Universiteit van Twente) suggereerde om veel meer te benadrukken dat Verdonk wel bekend staat als iemand die doet wat ze zegt, maar dat ze dit in de praktijk juist helemaal niet waarmaakt. Haar uitzettingsbeleid functioneert niet, er verblijven meer dan 100.000 mensen in de illegaliteit en enorm veel asielzoekers uit de oude procedure krijgen in tegenstelling tot wat het beeld in de media is, alsnog een verblijfsvergunning. Van Kalmthout pleit voor meer aandacht voor de aanmeldprocedure, meer samenwerking tussen organisaties en veel meer aandacht voor mensen die niet tot de groep van 26.000 behoren.

Vanuit de zaal, verbaasde directeur Monica van Berkum van het Kenniscentrum Vluchtelingen en Gezondheid zich over het feit dat minister Verdonk zo haar gang kan gaan. 'Het beleid deugt niet en de behandeling van vluchtelingen is inhumaan. Toch hebben we nauwelijks een controle mechanisme. We moeten analoog aan de Inspectie voor de Gezondheidszorg of het Gevangeniswezen ook naar een Inspectie voor het Asielbeleid. De IND en het COA functioneren slecht en dat moet aan de kaak worden gesteld.'

Om de onmacht en frustratie over het beleid van de minister te ondersteunen vertelde Klaas de Vries over een voorval dat deze week in de Tweede Kamer plaatsvond. Jan de Wit van de SP had vragen gesteld over het Verdrag tot bescherming van de rechten van het kind. De Wit had net een uitzetting meegemaakt waarbij een gezin met kinderen in de berm werd gezet. Het maakte op Verdonk geen indruk. 'Ouders zijn verantwoordelijk, niet de Staat', verklaarde ze. Op de opmerking dat het Verdrag toch juist bescherming door de Staat van de rechten van kinderen beoogt, antwoordde de minister: 'Er staat nergens in het Verdrag dat kinderen alleen in Nederland gelukkig kunnen worden.'

Jan Persoon (psychiater GGZ Den Bosch) vertelde in zijn werk veel te maken te hebben met trauma’s en doodsangsten bij asielzoekers en hekelde de huidige 48 uur methode. 'Wij durven van mensen te eisen dat ze binnen 48 uur hun hele verhaal, zonder schaamte en zonder verdring vertellen aan een overheidsdienaar. Terwijl dit mensen zijn die van huis en haard zijn gevlucht, die getraumatiseerd zijn door oorlogsgeweld of lichamelijk mishandeld. Dat is het vragen van het onmogelijke, wetende dat het voor de asielzoeker een kwestie is van blijven of teruggestuurd worden.' Persoon pleitte dan ook voor verbeteringen van de procedure door meer tijd in te ruimen voor de advocaat, meer gebruik te maken van observatie en het bieden van herkansingen indien een aanvraag wordt afgewezen.

Vanuit de zaal kwam werd de rol van de PvdA in het verleden bekritiseerd. 'Wat is er veranderd bij de partij dat jullie nu wel de schrijnende situaties willen zien, maar toen de PvdA in de regering zat geen oplossing hadden voor de problematiek?'

Klaas de Vries reageerde in zijn slotbetoog fel en gaf aan dat het hem een lief ding waard zou zijn als deze kwestie nu eens niet op een partijpolitieke wijze zou worden bekeken. Wat de PvdA in het verleden heeft gedaan kon hem geen bal schelen. Daar hebben de mensen waarom het nu draait namelijk niets aan. Natuurlijk had het anders en beter gemoeten. Maar, zo verklaarde hij: 'iedere dag komen vluchtelingen, klasgenootjes, leraren en werkgevers bij mij aankloppen met de vraag wat de politiek nog voor ze kan betekenen. En iedere dag zet ik me voor die mensen in, omdat ik vind dat het beleid niet deugt en dat het anders moet. Maar ik vraag deze mensen ook om zelf wat te doen. Brieven schrijven, handtekening acties organiseren, je richten tot kranten, televisie, kamerleden van alle partijen. We moeten meer de krachten bundelen en maatschappelijke oproer organiseren. We moeten zorgen dat de media dit probleem niet negeren, maar aandacht besteden aan de verschrikkelijke inhumane gevolgen van dit beleid. 'Ook al loop je bij deze minister vaak tegen een muur op, dat betekent niet dat je nu moet gaan afwachten totdat er hopelijk over twee jaar een nieuw kabinet zit.'

Deze week diende Klaas de Vries samen met ChristenUnie, Groenlinks en SP een motie in die een ruimere pardonregeling voor asielzoekers bepleit. Op 26 april wordt hier in de Kamer over gestemd. Rian Ederveen van de Stichting LOS riep tijdens het debat iedereen op omzich aan te sluiten bij de manifestatie die gelijktijdig door Een Royaal Gebaar georganiseerd wordt op het Plein in Den Haag.

Comments: Een reactie plaatsen

This page is powered by Blogger. Isn't yours?